Inwazja Jaszczurów

Wybitna satyra społeczeństwa. Książka Karela Čapka “Inwazja Jaszczurów”

Osławiona i chętnie czytana na całym świecie “Inwazja Jaszczurów” (https://www.taniaksiazka.pl/inwazja-jaszczurow-karel-capek-p-1491505.html) jest ponadczasową satyrą utrzymaną w klimacie science-fiction, za której stworzeniem stoi Karel Čapek.

Jeden z najbardziej utalentowanych czeskich autorów XX wieku, których zalicza się do pionierów fantastyki naukowej, w swojej książce bierze na tapetę narodowe cechy i wady, które bezpardonowo punktuje.

Niezwykła, zabawna i niezmiennie aktualna książka to lektura dla wszystkich tych, którzy nie boją się spojrzeć na świat krytycznym okiem. 

“Inwazja Jaszczurów” – świat w krzywym zwierciadle

Karel Čapek, autor utopii “Inwazja Jaszczurów” często przyrównywany jest do George’a Orwella, inni kojarzą go jako popularyzatora fantastyki naukowej, a jeszcze inni jako propagatora słowa robot.

Ostatecznie, pisarz czeskiego pochodzenia to jeden z najważniejszych pisarzy XX wieku w tymże kraju, którego wyjątkowo trzeźwe spojrzenie na rzeczywistość, a także charyzmatyczne jej skarykaturowanie poskutkowało stworzeniem ponadczasowej książki.

Ponadczasowa powieść Karela Čapka

“Inwazja Jaszczurów” to bardzo zgrabnie skonstruowana historia, która przybiera klasyczną formę wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Konkretnie, powieść jest podzielona na trzy części, gdzie pierwsza pozwala czytelnikowi “wgryźć się” w mające miejsce wydarzenia, następnie przechodzimy do ich skutków – jak podkreśla sam autor – przypominających efekt motyla. Trzecia i ostatnia część to satysfakcjonujące podsumowanie całości i skłaniające do przemyśleń.

“Inwazja Jaszczurów” – bestsellerowa i szeroko omawiana książka science-fiction

W swojej satyrze autor nie szczędzi cierpkich słów pod adresem społeczeństwa, punktuje kapitalizm i komunizm, podobnie zresztą jak cechy i wady narodowe.

To również rozprawa o ludzkiej małostkowości, która kosztem upadku świata ma zapewnić im chwilową przyjemność. 

Karel Čapek stawia wiele diagnoz, ubierając je w filozoficzny wydźwięk i podszywając dodatkowo ciętym humorem. Komediowa sfera książki sprawia, że czyta się ją niezwykle płynnie i lekko.

“Inwazja Jaszczurów” z ilustracjami Hansa Tichy

Krytyka ludzkiej pogoni ku samozagładzie, a także mistrzowski sarkazm autora wzbogacone zostało przez fenomenalne ilustracje Hansa Tichy. Dzięki nim czytelnik jest w stanie jeszcze głębiej przeniknąć do zamysłu, który przedstawia w książce “Inwazja Jaszczurów” Karel Čapek.

Książka ta, choć  powstała w 1935, a wydana została w 1949 roku , nie utraciła na aktualności ani krztyny. Co więcej, jest to doskonała okazja do poznania pionierskiej wizji gatunku science-fiction.

 

 

Inwazja Jaszczurów

O czym jest książka “Inwazja Jaszczurów” Karela Čapka?

Uwielbiamy zaskakujące książki. Może nie jest to zaskoczenie, bo zanim sięgniemy po jakąś książkę, szukamy o niej oceny. Egzemplarz książki pt. Inwazja Jaszczurów ze strony www.taniaksiazka.pl ma na stronie tytułowej niefortunną datę – 1949. Sama książka powstała w 1935 roku. Teraz na rynek trafia jej najnowsze wydanie. Jest to science fiction. Możemy być bardzo ciekawi jak wyglądało science fiction w przeszłości.

Kim są tutaj tytułowe Jaszczury?

Tytuł nie jest tutaj chwytem, choć cała ta książka wygląda trochę inaczej niż w klasyku gatunku. Głównymi postaciami w tej książce nie są kosmici, lecz przypadkowo odkryta rasa niezwykle dużych i rozumnych jaszczurów wodnych, nazywanych następnie Salamandrami. Całość książki pt. “Inwazja Jaszczurów” Karela Čapka rozbija się na trzy części, które są zupełnie inne od konwencjonalnych. Pierwsza z nich to typowa powieść, w której dowiadujemy się, jakie wydarzenia leżą u podstaw wszystkiego, co się dzieje i kto jest dla wszystkiego kluczowy. Widzimy, jak wiele zależy od pozornie nieodpowiednich decyzji. Jest to świetna ilustracja efektu motyla. W przyszłości z wycinków gazet dowiemy się, jak można dokonać inwazji, nie robiąc tego:

  • właściwie,
  • nieumyślnie,
  • przypadkowo.

Ale mamy nie tylko suche fakty. Możemy sięgnąć do traktatów filozoficznych i opartych na wierze, a także do wypowiedzi specjalistów. Jest to absolutna umiejętność budowania opowieści z wielu mediów.

Co jest tutaj intrygującego?

Brzmi skomplikowanie? Nic z tych rzeczy. Publikacja czyta się sama. To bardzo elegancko i swobodnie napisana satyra. Zwodniczo przyjemna, bo pod pozorami komizmu kryją się naprawdę ciekawe spostrzeżenia. Książka, która ukazała się w okolicach przedednia II wojny światowej, nie ukazała nam przyszłości. A może autor nie próbował jej w żaden sposób przewidzieć, choć w środku nie było ani krzty niemieckich pretensji do “szlachetnej rasy”. Sposób najazdu jaszczurów jest dość przewrotny, a jednocześnie dość znajomy. I dzięki temu treść prawdopodobnie nigdy się nie znudzi.

Co jest oryginalnego w tej historii?

Niedużo jest książek, które mogą wyrazić tak poważne myśli w tak łatwy, a jednocześnie zabawny sposób. I to bez popadania w skrajności, bez tworzenia rozbudowanych fabuł i stosowania tanich chwytów myślowych. “Inwazja Jaszczurów” z pewnością zasługuje na uwagę. Bez względu na to, czy potraktujemy ją jako science fiction, satyrę, antyutopię, czy może wielką metaforę, jest to po prostu literatura najlepszego kalibru.

 

Inwazja Jaszczurów

Dlaczego warto przeczytać książkę pt. “Inwazja Jaszczurów” Karela Čapka?

Pisząc książkę pt. “Inwazja Jaszczurów“, Karel Čapek zadał sobie pytanie, co by się stało, gdyby inny gatunek wyewoluował tak jak ludzie. Jak wyglądałaby taka cywilizacja i jak chciałaby podbić Ziemię dla siebie. Jego powieść ukazuje ludzką głupotę i nieubłaganą pogoń za zyskiem bez względu na ryzyko.

Jak zaczyna się fabuła tej opowieści?

Dwaj chłopcy z małego czeskiego miasteczka spotykają się po długim czasie. Mały żydowski chłopiec, Gustek Bondi, i syn starego sklepikarza z warzywniaka, którzy kiedyś spędzali czas na bójkach, są już dorośli. W ciągu czterdziestu lat całe mnóstwo się w ich życiu zmieniło – Vantoh został kapitanem, a Gustek: prezesem G.H. Bondi, najbogatszego człowieka w Stanach Zjednoczonych. Mimo to ich wspomnienia z dzieciństwa nie trwają długo, Van Toch potrzebuje partnera do interesów. Bondi niecierpliwie słucha, czekając na wieści o sprzedaży maszyny. Kapitan ma jednak inne plany, ponieważ właśnie odkrył nowy gatunek żyjący w pobliżu jednej z wielu afrykańskich wysp, który mieszkańcy nazywają demonami tapa.

Kim są odkryte Jaszczury?

Szybko prawdą staje się to, że diabły to tak naprawdę jaszczurki, wyższe, porównywalne do dziesięcioletniego dziecka, o delikatnej budowie ciała i niepozornych nogach. Kapitan Van Toch zakochał się w tych bestiach, dał im swoje narzędzia i zniszczył zaciekłe rekinowe stwory. A Jaszczury odwdzięczyły mu się zdobyciem muszli z pięknymi perłami.

Czym jest ta książka?

Powieść pt. “Inwazja Jaszczurów” to wizja utopijno-fantastyczna, naszpikowana aluzjami do faszyzmu i komunizmu, odnajdujemy w niej wizerunek filozofii i religii, obserwujemy powtórkę z handlu niewolnikami. Mamy do czynienia z bardzo okrutną wiwisekcją czy naruszeniem równowagi ekologicznej.

Jak jest przedstawiony tutaj los ludzkości?


Powieść prowadzona jest na wiele sposobów – obok czcigodnego kapitana Van Toch, zakochanego w Jaszczurach, spotykamy chciwego prezydenta Bondi, a może jego opiekuna Povondra, który nie pozostawia poczucia odpowiedzialności za zbliżenie obu kapitanów. Czy spotkamy bezdusznych naukowców lub prześladowanych zwolenników najbardziej nierealnych teorii? A w głównej mierze zbiorowego bohatera-ludzkość, która pragnie zrzucić odpowiedzialność ze swoich barków na kogoś innego. Bo nie udawajmy, co byśmy teraz zrobili bez komputerów? Nie bez powodu bunt maszyn tak żywo oddziałuje na poszczególne wyobraźnie pisarzy i filmowców. A co by było, gdyby zbuntował się inny byt?